1 procent
zobacz >>>





Publikacje ONZ

ROZDZIAŁ II. SYTUACJA BIEŻĄCA.

1. Opis ogólny.

 

37. Na świecie istnieje obecnie wielka i stale rosnąca liczba osób niepełno- sprawnych. Szacunkową liczbę 500 milionów potwierdzają spisy poszcze- gólnych części populacji uzupełniane obserwacjami doświadczonych badaczy. W większości krajów co najmniej jedna osoba na 10 jest niepeł- nosprawne na skutek fizycznych, umysłowych lub sensorycznych ograni- czeń, a co najmniej 25% każdej populacji dotkniętych jest ujemnymi skut- kami istnienia niepełnosprawności.

 

38. Przyczyny upośledzeń są na świecie różne, podobnie jak rozpowszechnienie i konsekwencje niepełnosprawności. Różnice te są wynikiem rozmaitych warunków społeczno-ekonomicznych oraz różnych środków podejmowa- nych przez poszczególne społeczeństwa dla dobra swoich członków.

 

39. Badania  ekspertów  wykazały  szacunkowo,  że  przynajmniej  350  milio- nów osób niepełnosprawnych żyje na obszarach, gdzie usługi pomocne w przezwyciężaniu ich ograniczeń są niedostępne. W znacznej mierze osoby niepełnosprawne napotykają na fizyczne, kulturalne i społeczne bariery, które upośledzają ich życie, nawet jeżeli pomoc rehabilitacyjna jest dla nich dostępna.

 

40. Na wzrost liczby osób niepełnosprawnych i ich zepchnięcie na margines społeczeństwa ma wpływ wiele czynników. Należą do nich:

a.  wojny i konsekwencje wojen oraz inne formy przemocy i destrukcji, nę- dza, głód, epidemie, poważne przesunięcia w społeczeństwie;

b.  nadmierne obciążenia i ubóstwo znacznej części rodzin; przeludnienie i niezdrowe warunki mieszkaniowe i bytowe;

c.   populacje o dużym procencie analfabetów i niewielkim uświadomieniu w zakresie podstawowych świadczeń socjalnych albo środków z dzie- dziny zdrowia i oświaty;

d.  brak dokładnych danych dotyczących inwalidztwa, jego przyczyn, zapobiegania i leczenia; takie zjawiska, jak stygmaty, dyskryminacja oraz błędne pojęcia o niepełnosprawności;

e.  nieodpowiednie programy podstawowej opieki i usług zdrowotnych;

f.   utrudnienia – brak środków, oddalenie geograficzne, bariery fizyczne i społeczne – uniemożliwiające wielu ludziom korzystanie z dostępnych usług (świadczeń);

g.  użycie posiadanych zasobów na usługi wąsko wyspecjalizowane, nie mające odniesienia do potrzeb większości ludzi wymagających pomocy;

h.  brak  lub  słabość  infrastruktury  odpowiednich  świadczeń  w  zakresie   pomocy   społecznej,   zdrowia,   oświaty,   szkolenia   zawodowego i zatrudnienia;

i.    niska ranga działań wiążących się z wyrównywaniem szans, zapobieganiem inwalidztwa i rehabilitacją – w programach rozwoju społecznego i ekonomicznego;

j.    wypadki w przemyśle, rolnictwie i transporcie;

k.  katastrofy żywiołowe i trzęsienia ziemi;

l.    zanieczyszczenie środowiska fizycznego;

m. stresy i inne psychospołeczne problemy wiążące się z przechodzeniem od społeczeństwa tradycyjnego do współczesnego;

n.  nierozsądne  stosowanie  medykamentów,  nadużywanie  środków  terapeutycznych  oraz  niedozwolone  używanie  narkotyków  i  środków pobudzających;

o.  wadliwe leczenie osób rannych podczas katastrof, co może stanowić przyczynę możliwego do uniknięcia inwalidztwa;

p.  urbanizacja i wzrost liczby ludności oraz inne czynniki pośrednie.

 

41. Ustalono wyraźny związek między niepełnosprawnością a ubóstwem. Pod- czas gdy ryzyko kalectwa jest o wiele większe dla osób cierpiących nędzę

– prawdziwa jest również odwrotna zależność tych czynników. Narodzi- ny ułomnego dziecka albo zaistnienie kalectwa w rodzinie często staje się wielkim brzemieniem dla ograniczonych zasobów rodziny i obciąża jej mo- rale, w ten sposób wpędzając ją w jeszcze większą nędzę. Połączone skutki tych czynników zwiększają w rezultacie procent osób niepełnosprawnych


 

w najuboższych warstwach społeczeństwa. Dlatego też stale wzrasta licz- ba dotkniętych tym rodzin żyjących w ubóstwie. Negatywne oddziaływa- nie takich tendencji hamuje poważnie procesy rozwoju.

 

42. Obecna wiedza i umiejętności fachowe mogłyby zapobiec zaistnieniu wie- lu ułomności i niepełnosprawności, mogłyby dopomóc dotkniętym nimi ludziom w przezwyciężaniu albo zminimalizowaniu ich niepełnosprawno- ści i umożliwić narodom usunięcie barier, które osobom niepełnospraw- nym utrudniają życie codzienne.

 

1.1. Występowanie niepełnosprawności w krajach rozwijających się.

 

43. Problemy niepełnosprawności w krajach rozwijających się wymagają szcze- gólnego naświetlenia. Aż 80% wszystkich osób niepełnosprawnych żyje na izolowanych terenach wiejskich w krajach rozwijających się. W niektórych z tych krajów odsetek ludności niepełnosprawnej szacowany jest na 20, tak więc, jeżeli uwzględnimy rodziny i krewnych, 50% ogółu ludności może odczuwać ujemne skutki niepełnosprawności. Problem ten komplikuje się jeszcze bardziej na skutek tego, że ludzie niepełnosprawni są w większości również bardzo biedni. Żyją często na terenach, gdzie usługi medyczne i im podobne są trudno osiągalne lub nawet nie ma ich zupełnie, i gdzie zaistnienie niepełnosprawności nie jest i nie może być wykrywane w porę. Kiedy służba medyczna zaczyna się zajmować nimi – o ile to w ogóle ma miejsce – ich upośledzenie może okazać się już nieodwracalne. W wielu krajach nie ma wystarczających możliwości wykrywania i zapobiegania stanom niepełnosprawności oraz zaspokajania potrzeb związanych z re- habilitacją i świadczeniami pomocniczymi dla niepełnosprawnej ludności. Liczba wykwalifikowanego personelu, badania w zakresie nowych i bar- dziej skutecznych metod leczenia oraz podejście do rehabilitacji, a także produkcja i zaopatrywanie w pomoce techniczne i sprzęt potrzebny oso- bom niepełnosprawnym – są całkowicie niewystarczające.

 

44. W takich krajach problem niepełnosprawności wiąże się jeszcze z eksplozją demograficzną, co w sposób nieunikniony zwiększa populację osób nie- pełnosprawnych zarówno w liczbach względnych, jak i absolutnych. Ist- nieje zatem pilna potrzeba – jest to priorytet – pomagania takim krajom w opracowywaniu polityki demograficznej, by zapobiec zwiększaniu się liczby ludności niepełnosprawnej oraz by móc rehabilitować i świadczyć usługi dla tych osób, które już stały się niepełnosprawne.

 

1.2. Grupy specjalne.

 

45. Konsekwencje różnych ułomności i niepełnosprawności są szczególnie po- ważne w przypadku kobiet. Istnieje bardzo wiele krajów, w których ko- biety znajdują się w niekorzystnej sytuacji społecznej, kulturalnej i ekono- micznej, co przeszkadza im w dostępie, na przykład, do opieki zdrowotnej, oświaty, szkolenia zawodowego i zatrudnienia. Jeżeli w dodatku są one fizycznie lub umysłowo upośledzone, ich szansę na przezwyciężenie nie- pełnosprawności zmniejszają się, co jeszcze bardziej utrudnia im branie udziału w życiu społeczeństwa. W rodzinach obowiązek opieki nad jed- nym z niepełnosprawnych rodziców spoczywa często na kobietach, co znacznie ogranicza ich swobodę i możliwość udziału w innych zajęciach.

 

46. Dla wielu dzieci niepełnosprawność jest przyczyną odtrącania lub izola- cji od możliwości gromadzenia doświadczeń życiowych, które stanowią część normalnego rozwoju. Sytuacja może ulec jeszcze tylko pogorsze- niu na skutek niewłaściwych postaw i zachowania rodziny i społeczności w ciągu tego krytycznego okresu, kiedy następuje rozwój osobowości i obrazu własnego „ja” dziecka.

 

47. W większości krajów wzrasta liczba osób w wieku starszym; w niektórych krajach już teraz aż dwie trzecie osób niepełnosprawnych jest w takim wieku. Większość przyczyn powodujących ich niepełnosprawność (np. artretyzm, udary, choroby serca i pogorszenie słuchu i wzroku) nie zda- rza się zbyt często pośród młodszych niepełnosprawnych osób i może wymagać innych form zapobiegania, leczenia, rehabilitacji i świadczeń pomocniczych.

 

48. Dopiero teraz, wraz z pojawieniem się wiktymologii – gałęzi kryminologii – stał się powszechnie znany prawdziwy zakres urazów ofiar zbrodni, powodujących trwałe albo przejściowe kalectwo.

 

49. Ofiary  stosowania  tortur,  upośledzone  fizycznie  lub  umysłowo  nie  od urodzenia,  na  skutek  wypadku  albo  jakichś  zwykłych  przyczyn  (ura- zów), ale na skutek umyślnego okaleczenia – stanowią inną grupę osób niepełnosprawnych.

 

50. Na świecie istnieje obecnie przeszło 10 milionów uchodźców i osób wy- siedlonych w rezultacie nieszczęść wywołanych przez ludzi. Wielu z nich to osoby niepełnosprawne fizycznie albo psychicznie wskutek cierpień spowodowanych prześladowaniem, przemocą i trudnymi warunkami. Większość z nich znajduje się w krajach trzeciego świata, gdzie odpowied- nie świadczenia i placówki są bardzo ograniczone. Już sam fakt, że jest się uchodźcą, stanowi upośledzenie, zaś niepełnosprawny uchodźca jest upośledzony podwójnie.

 

51. Osoby pracujące poza krajem ojczystym znajdują się często w trudnej sy- tuacji połączonej z szeregiem upośledzeń wynikających z różnic środowi- skowych, braku należytej znajomości języka kraju, do którego emigrowały, przesądów i dyskryminacji, braku lub niedostatków w zakresie szkolenia zawodowego oraz niewłaściwych warunków bytowych. Szczególna po- zycja robotnika-cudzoziemca w kraju zatrudnienia naraża jego samego i jego rodzinę na zagrożenia zdrowia i zwiększone ryzyko wypadków za- wodowych, które często prowadzą do urazów czy niepełnosprawności. Sytuacja niepełnosprawnego robotnika cudzoziemskiego może ulec dal- szemu pogorszeniu na skutek konieczności powrotu do kraju ojczystego, gdzie, w większości przypadków, specjalne usługi i placówki dla inwali- dów są bardzo ograniczone.

 

2. Zapobieganie.

 

52. Stale rośnie liczba przedsięwzięć, działań mających zapobiegać upośledze- niom, takich jak: poprawa stanu higieny, oświaty, wyżywienia, łatwiejszy dostęp do pomocy wyżywieniowej i leczniczej – poprzez programy pod- stawowej opieki zdrowotnej, ze specjalnym uwzględnieniem opieki nad matką i dzieckiem; doradztwo dla rodziców w zakresie genetyki i opieki przedpołogowej; immunizacja i kontrola chorób i infekcji; zapobieganie wypadkom; poprawa jakości środowiska. W niektórych częściach świata takie środki wywierają poważny wpływ na występowanie zaburzeń fizycz- nych i umysłowych.

 

53. Dla większości populacji świata, zwłaszcza dla ludzi żyjących w krajach znaj- dujących się we wczesnych stadiach rozwoju ekonomicznego, te środki zapobiegawcze stanowią skuteczną pomoc tylko dla niewielkiej części po- trzebującej jej ludności. Większość krajów rozwijających się musi dopiero zorganizować system wczesnego wykrywania i zapobiegania upośledze- niom poprzez periodyczne badania lekarskie, zwłaszcza kobiet w ciąży, niemowląt i małych dzieci.

 

54. W Deklaracji z Leeds Castle w sprawie zapobiegania niepełnosprawności, z 12 listopada 1981 r., międzynarodowa grupa naukowców, lekarzy, admi- nistratorów służby zdrowia i polityków zwraca uwagę, między innymi, na następujące środki praktyczne mające zapobiegać niepełnosprawności:

„3. Zaburzeniom (ograniczeniom) wynikającym z niedożywienia, zaka- żenia i zaniedbań można zapobiec za pomocą niezbyt kosztownej poprawy podstawowej opieki zdrowotnej...

 

4. ...Wiele niepełnosprawności w życiu późniejszym można odroczyć albo uniknąć ich. Istnieją obiecujące kierunki badań dotyczące kon- troli czynników dziedzicznych albo degenerujących...

5. ...Niepełnosprawność nie musi prowadzić do upośledzenia. Niezasto- sowanie prostych środków zapobiegających bardzo często zwiększa niepełnosprawność, a postawy i urządzenia instytucjonalne w spo- łeczeństwie zwiększają możliwość niepełnosprawności przynoszącej ludziom szkodę. Potrzebne jest pilnie intensywne szkolenie zarówno publiczne, jak i specjalistyczne, zawodowe.

6. Niepełnosprawność, której można by uniknąć, to pierwsza przyczy- na marnotrawstwa ekonomicznego i ludzkiej deprywacji we wszyst- kich krajach – uprzemysłowionych i rozwijających się. Te straty moż- na szybko zredukować. Technologia, która zapobiegnie albo pozwoli kontrolować większość ułomności, jest dostępna i stale poprawia się. Potrzebne  jest  zaangażowanie  społeczeństwa,  aby  przezwyciężyć te problemy. Należy dokonać przesunięć priorytetów w istniejących krajowych i międzynarodowych programach opieki zdrowotnej, aby zapewnić rozpowszechnianie wiedzy i technologii...

7. Chociaż istnieje technologia w zakresie zapobiegania i prewencyjnej kontroli większości stanów niepełnosprawności, znamienny postęp osiągnięty ostatnio w badaniach biomedycznych obiecuje nowe re- wolucyjne narzędzia, które mogłyby bardzo ułatwić wszelkie inter- wencje. Zarówno podstawowe, jak i stosowane badania zasługują na poparcie w najbliższych latach”.

 

55. Uznaje się coraz powszechniej, że programy mające na celu zapobieganie urazom albo zwiększaniu stopnia niepełnosprawności i jej skutków są na dłuższą metę mniej kosztowne dla społeczeństwa niż konieczność póź- niejszej opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Dotyczy to, na przykład, w  niemałym  stopniu  programów  odnoszących  się  do  bezpieczeństwa w pracy zawodowej, dziedziny ciągle jeszcze w wielu krajach zaniedbanej.

 

3. Rehabilitacja.

 

56. Usługi rehabilitacyjne są często świadczone przez wyspecjalizowane in- stytucje.  Jednakże  istnieje  coraz  wyraźniejsza  tendencja,  aby  przykła- dać większą uwagę do integracji tych usług w ogólnych, powszechnych placówkach.

 

57. ewolucja tak co do zakresu, jak i charakteru działań określonych jako re- habilitacja. Tradycyjna praktyka uważała rehabilitację za pewien zestaw zabiegów lekarskich i usług świadczonych osobom niepełnosprawnym w środowisku instytucjonalnym, często pod nadzorem lekarskim. Jest to

 

 

stopniowo zastępowane przez programy, które, zapewniając nadal kwa- lifikowane usługi medyczne, socjalne i pedagogiczne, angażują również społeczności i rodziny oraz pomagają im w podtrzymywaniu wysiłków ich niepełnosprawnych członków w kierunku przezwyciężenia upośledzają- cych skutków inwalidztwa w ramach normalnego środowiska socjalnego. W coraz większym stopniu uznaje się, że nawet ciężko dotknięte niepeł- nosprawnością osoby mogą w znacznej mierze żyć samodzielnie, jeżeli zapewni się im konieczne środki pomocnicze. Liczba osób wymagających opieki w instytucjach zamkniętych jest o wiele mniejsza, niż pierwotnie zakładano, a nawet i te osoby mogą, w znacznym stopniu, prowadzić życie niezależne.

 

58. Wiele osób niepełnosprawnych potrzebuje pomocy technicznych. W nie- których krajach technologia potrzebna do produkowania takich urządzeń jest dobrze rozwinięta i produkowane są tam wielce skomplikowane apa- raty pomagające w poruszaniu się, komunikowaniu i życiu codziennym osób niepełnosprawnych. Koszty takich urządzeń są jednak wysokie i tyl- ko kilka krajów może dostarczać taki sprzęt.

 

59. osób potrzebuje prostych urządzeń ułatwiających poruszanie się, porozu- miewanie i życie codzienne. Pomoce takie są produkowane i dostępne w niektórych krajach. Jednakże w wielu innych krajach nie można ich uzy- skać, ponieważ nie są one dostępne i/albo wymagają wysokich kosztów. Coraz większą uwagę zwraca się na projektowanie prostszych, mniej kosz- townych urządzeń, które łatwiej przystosować do możliwości danego kra- ju, które są bardziej właściwe dla potrzeb większości osób niepełnospraw- nych i łatwiej dostępne dla nich.

 

4. Wyrównywanie szans

 

60. Akcje polityczne i społeczne są głównym czynnikiem realizacji prawa osób niepełnosprawnych do uczestnictwa w życiu społeczeństw.

 

61. Wiele krajów podjęło ważne kroki, żeby wyeliminować albo zredukować bariery przeszkadzające w pełnym uczestnictwie. Wydano liczne akty prawne gwarantujące osobom niepełnosprawnym prawa i szansę szko- lenia, zatrudnienia i dostępu do urządzeń publicznych, mające usuwać kulturalne i fizyczne bariery i likwidować dyskryminację wobec osób nie- pełnosprawnych. Zaznacza się ruch odchodzenia od instytucjonalnych do społecznych form życia. W niektórych krajach rozwiniętych i rozwijających się coraz większy nacisk w dziedzinie oświaty kładzie się na „otwartą edu- kację”, zamiast kształcenia w instytucjach i szkołach specjalnych. Zastoso- wano metody udostępniania systemów transportu publicznego, a także

 

uprzystępniania informacji dla osób upośledzonych sensorycznie. Wzra- sta świadomość potrzeby stosowania takich środków. W wielu przypad- kach zainicjowano kampanie edukacyjne i uświadamiające, których zada- niem jest wychowywanie szerokich kręgów społecznych, zmiana postaw i poczynań wobec osób niepełnosprawnych.

 

62. Osoby  niepełnosprawne  często  same  przejmują  kierowanie  procesem uświadamiania i kształtowania możliwości wyrównywania szans. W tym kontekście postulują one swoją własną integrację z głównym nurtem społeczeństwa.

 

63. Pomimo takich wysiłków, osobom niepełnosprawnym daleko jeszcze do osiągnięcia  równych  szans  i  stopień  ich  integracji  ze  społeczeństwem w większości krajów nie jest jeszcze zadowalający.

 

5. Oświata.

 

64. Co najmniej 10% dzieci jest niepełnosprawnych. Mają one takie same prawa do kształcenia, co dzieci pełnosprawne, a wymagają czynnej interwencji i specjalnych usług. W krajach rozwijających się większość niepełnospraw- nych dzieci nie korzysta jednak ani z usług specjalnych, ani z obowiązko- wego nauczania.

 

65. Istnieją wielkie różnice między krajami o wysoko postawionej oświacie dla osób niepełnosprawnych a krajami, gdzie możliwości takie są ograniczone albo nie ma ich wcale.

 

66. Odczuwa się brak wiedzy o potencjale osób niepełnosprawnych. Ponad- to brakuje często ustawodawstwa, które zajmowałoby się ich potrzebami, występuje również niedostatek personelu nauczycielskiego i zakładów nauczania. W większości krajów osoby niepełnosprawne nie korzystają, jak dotąd, z kształcenia ustawicznego.

 

67. W pedagogice i nauczaniu specjalnym nastąpił znaczny postęp w dziedzi- nie technik nauczania, wprowadzono wiele innowacji, a znacznie więcej można jeszcze osiągnąć w zakresie szkolenia osób niepełnosprawnych. Ale postęp ogranicza się przeważnie do kilku krajów albo tylko do kilku ośrodków miejskich.

 

68. Postęp dotyczy wczesnego wykrywania, oceny i interwencji, programów kształcenia specjalnego w różnych układach, przy czym wiele dzieci niepełnosprawnych może uczyć się w zwykłych warunkach szkolnych,

 

 

podczas gdy inne wymagają bardzo intensywnych (specjalnych) progra- mów nauczania.

 

5.1. Zatrudnienie.

 

69. osobom niepełnosprawnym odmawia się zatrudnienia albo też oferuje się im jedynie podrzędną i słabo płatną pracę. Dzieje się tak naprawdę, cho- ciaż można wykazać, że przy właściwej ocenie, wyszkoleniu i zatrudnieniu olbrzymia większość osób niepełnosprawnych może wykonywać wiele za- jęć zgodnie z obowiązującymi normami. W czasie bezrobocia i trudności ekonomicznych osoby niepełnosprawne są zazwyczaj pierwsze zwalniane i ostatnie przyjmowane do pracy. W niektórych krajach uprzemysłowio- nych, które odczuwają skutki recesji ekonomicznej, procent bezrobotnych pośród osób niepełnosprawnych szukających pracy jest dwa razy więk- szy niż pośród osób zdrowych ubiegających się o pracę. W wielu krajach opracowano różne programy i podjęto środki dla stworzenia miejsc pra- cy dla osób niepełnosprawnych. Obejmują one zakłady pracy chronionej i produkcyjne, chronione enklawy, specjalne stanowiska pracy, obowiązek zatrudniania pewnej liczby niepełnosprawnych osób (quota schemes), zapomogi dla pracodawców, którzy szkolą, a następnie angażują niepeł- nosprawnych pracowników, spółdzielnie inwalidów i dla inwalidów itd. Aktualna liczba osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zwykłych albo chronionych zakładach pracy jest o wiele mniejsza od liczby osób niepeł- nosprawnych mogących pracować. Szersze stosowanie zasad ergonomii prowadzi do adaptacji stosunkowo niewielkim kosztem miejsc pracy, na- rzędzi, maszyn i wyposażenia oraz pomaga zwiększyć szansę zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

 

70. Wiele osób niepełnosprawnych, zwłaszcza w krajach rozwijających się, żyje na terenach wiejskich. Jeżeli gospodarka rodziny opiera się na rolnictwie albo innych zajęciach wiejskich i jeżeli istnieje tam tradycyjnie rozszerzo- ny model rodziny – większość osób niepełnosprawnych może znaleźć dla siebie jakieś pożyteczne zajęcia. Ponieważ coraz więcej rodzin przenosi się z okręgów wiejskich do ośrodków miejskich, rolnictwo staje się coraz bar- dziej zmechanizowane i skomercjalizowane, transakcje pieniężne zastę- pują dawne systemy wymienne, a instytucja rozszerzonej rodziny zanika

– los osób niepełnosprawnych jako pracowników staje się coraz trudniej- szy. Dla tych, którzy żyją w miejskich slumsach, rywalizacja o zatrudnie- nie jest bardzo trudna, a innych ekonomicznie produktywnych zajęć jest mało. Wiele osób niepełnosprawnych na takich terenach cierpi na skutek przymusowej bezczynności i stają się one zależne; inni muszą uciekać się do żebraniny.


 

5.2. Sprawy socjalne.

 

71. Pełne uczestnictwo w podstawowych jednostkach społeczeństwa – rodzi- nie, grupach społecznych i zbiorowościach lokalnych – stanowi esencję doświadczeń ludzkich. Prawo do równych szans takiego uczestnictwa zo- stało ustalone w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka i powinno stoso- wać się do wszystkich ludzi, łącznie z osobami niepełnosprawnymi. W rze- czywistości jednak osoby niepełnosprawne są często pozbawione szans pełnego uczestnictwa w systemie i działaniach socjokulturalnych, których część stanowią. Deprywacja ta wynika z barier fizycznych i społecznych, które zrodziły się z ignorancji, obojętności i strachu.

 

72. Postawy i zachowanie często prowadzą do wykluczenia osób niepełno- sprawnych z życia kulturalnego i społecznego. Ludzie są skłonni unikać kontaktów i stosunków osobistych z osobami, które są niepełnosprawne. Uporczywe uprzedzenia i dyskryminacja wobec osób niepełnosprawnych oraz ich znaczne wyłączenie z normalnych stosunków społecznych powo- duje u wielu z nich problemy psychologiczne i społeczne.

 

73. Aż nazbyt często zawodowe i inne służby pomocnicze, z którymi osoba niepełnosprawna ma kontakt, nie doceniają potencjalnych możliwości jej uczestniczenia w normalnych doświadczeniach społecznych, a wskutek tego nie przyczyniają się do integracji osób niepełnosprawnych z innymi grupami społecznymi.

 

74. Ze względu na te bariery często dla osób niepełnosprawnych jest rzeczą trudną lub wręcz niemożliwą nawiązanie bliskich i intymnych stosunków z innymi ludźmi. Małżeństwo i macierzyństwo bądź ojcostwo są często nieosiągalne dla osób, które są identyfikowane jako „niepełnosprawne”, choćby nawet nie występowały żadne ograniczenia funkcjonalne. Obec- nie w coraz większym stopniu uznaje się także potrzeby osób umysłowo niepełnosprawnych – w zakresie osobistych i społecznych stosunków, łącznie z partnerstwem seksualnym.

 

75. Liczne osoby niepełnosprawne nie tylko są wykluczane z normalnego życia społecznego, ze swego środowiska, ale de facto są umieszczane w zakła- dach zamkniętych. Chociaż dawne kolonie trędowatych zostały częściowo zlikwidowane, a wielkie zakłady zamknięte nie są już tak liczne, jak to było niegdyś – zbyt wielu ludzi podlega jeszcze dzisiaj izolacji instytucjonalnej, jakkolwiek ich stan wcale tego nie usprawiedliwia ani nie wymaga.

 

76. Wiele  osób  niepełnosprawnych wykluczanych jest z aktywnego uczest- nictwa w życiu społeczeństwa, ponieważ: drzwi bywają zbyt wąskie dla

 

wózków inwalidzkich; nie dają się pokonać schody prowadzące do wnę- trza budynków, wejścia do autobusów, pociągów i samolotów; nie mogą oni dosięgnąć słuchawek telefonicznych i wyłączników światła; nie mogą korzystać z urządzeń sanitarnych. Podobnie mogą napotykać na innego rodzaju bariery, na przykład przy porozumiewaniu się ustnym, które igno- ruje potrzeby osób z wadami słuchu, oraz w przypadku informacji pisa- nych, które nie uwzględniają ludzi z wadami wzroku. Takie bariery stano- wią rezultat ignorancji i braku zainteresowania; istnieją one pomimo faktu, że większości z nich można by uniknąć niewielkim kosztem przy bardziej starannym planowaniu. Aczkolwiek niektóre kraje wydały odpowiednie przepisy i przeprowadziły kampanie wychowania publicznego, żeby wy- eliminować takie przeszkody – problem nadal pozostaje kluczowy.

 

77. Ogólnie biorąc, istniejące usługi, zakłady i akcje społeczne mające na celu zapobieganie ograniczeniom, rehabilitację osób niepełnosprawnych i ich integrację ze społeczeństwem, wiążą się ściśle z chęcią i zdolnością rzą- dów i społeczeństw do tego, aby kierować zasoby, dochód i usługi na po- trzeby poszkodowanych grup ludności.

 

6. Niepełnosprawność a nowy międzynarodowy ład ekonomiczny.

 

78. Transfer zasobów i technologii z krajów rozwiniętych do rozwijających się, przewidziany w ramach nowego międzynarodowego ładu ekonomiczne- go, a także inne środki mające wzmocnić gospodarkę krajów rozwijają- cych się – jeżeli zostaną spełnione – przyniosłyby korzyść ludności tych krajów, łącznie z osobami niepełnosprawnymi. Poprawa warunków eko- nomicznych w krajach rozwijających się, zwłaszcza w ich okręgach wiej- skich, stworzyłaby nowe szansę zatrudnienia osób niepełnosprawnych i zapewniła konieczne środki na potrzeby zapobiegania, rehabilitacji! wy- równania szans. Transfer odpowiednich technologii, jeśli się nim dobrze pokieruje, mógłby doprowadzić do rozwoju przemysłów specjalizujących się w masowej produkcji urządzeń i pomocy technicznych dla złagodzenia skutków ograniczeń fizycznych, umysłowych i sensorycznych.

 

79. Międzynarodowa Strategia Rozwoju dla Trzeciej Dekady Rozwoju Organi- zacji Narodów Zjednoczonych7  stwierdza, że należy podjąć szczególne wysiłki  celem  integracji  osób  niepełnosprawnych  w  procesie  rozwoju, a skuteczne środki dla zapobiegania, rehabilitacji i wyrównywania szans są sprawą zasadniczą. Pozytywna akcja w tym kierunku powinna stanowić część bardziej ogólnych starań na rzecz mobilizacji wszelkich środków dla rozwoju. Zmiany w międzynarodowym ładzie ekonomicznym powinny następować równolegle ze zmianami krajowymi, których celem jest osią- gnięcie przez poszkodowane grupy społeczne pełnego uczestnictwa.

 

7. Konsekwencje rozwoju ekonomicznego i społecznego.

 

80. O ile starania rozwojowe przyniosą pomyślne rezultaty – poprawę odżywia- nia, oświaty, warunków mieszkaniowych, lepsze warunki sanitarne i wła- ściwą podstawową opiekę zdrowotną – szansę zapobiegania urazom i le- czenia niepełnosprawności zwiększą się poważnie. Postęp w tym kierunku można ułatwić i przyśpieszyć, zwłaszcza w zakresie:

a.  szkolenia personelu w takich dziedzinach, jak np. pomoc społeczna, zdrowie publiczne, medycyna, oświata i rehabilitacja zawodowa,

b. tworzenie możliwości dla lokalnej produkcji urządzeń i sprzętu po- trzebnego dla osób niepełnosprawnych,

c.  organizacji usług socjalnych, systemów zabezpieczenia społecznego, spółdzielni i programów wzajemnej pomocy na szczeblach ogólnokra- jowym i lokalnym,

d. właściwego poradnictwa zawodowego i usług związanych z przygo- towaniem do pracy, a także zwiększenia możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

 

81. Ponieważ rozwój ekonomiczny prowadzi do zmian w zakresie liczebności i rozmieszczenia ludności, do modyfikacji stylu życia i zmian w strukturze i stosunkach społecznych – służby potrzebne dla zajęcia się problemami ludzkimi na ogół nie ulegają wystarczająco szybkiej poprawie i rozbudo- wie. Taki brak równowagi pomiędzy rozwojem ekonomicznym a społecz- nym zwiększa trudności wynikające z integrowania osób niepełnospraw- nych z ich otoczeniem

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2018r.
Stronę odwiedzono 15784394, aktualnie przegląda ją 6 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON