1 procent
zobacz >>>





Wymiary osobowości a preferencje zawodowe (cz.1)

   Preferencje zawodowe kształtują się począwszy od okresu dorastania. W ich formowaniu mają udział zainteresowania, doświadczenia i obserwacje innych osób, oraz indywidualne różnice intelektualne i osobowościowe. Wybór zawodu zawęża się w momencie podejmowania decyzji o kierunku kształcenia, jednak skończona szkoła zawodowa, policealna czy wyższa określa tylko wstępnie branżę. Praktyka pokazuje, że nierzadko osoby wykształcone podejmują pracę w zupełnie innych zawodach lub wybierają określoną specyfikę pracy. Decyzje o wyborze zawodu na tym etapie podejmowane są nie tylko na podstawie sytuacji rynku pracy i dostępności określonych ofert, ale również indywidualnych preferencji związanych z cechami osobowości.
   Osobowość to względnie stały dla jednostki sposób reagowania. Spośród wielu teorii osobowości jedną, na której dość łatwo się poruszać jest powstała na przełomie lat 80-tych i 90-tych - Teoria Wielkiej Piątki (Costa, McCrae). Zakłada ona pięć podstawowych wymiarów osobowości: Neurotyczność, Ekstrawersję, Otwartość na doświadczenia, Ugodowość, Sumienność. Każdą osobę można opisać na tych pięciu wymiarach podając nasilenie poszczególnych cech i tym samym określenie położenia w pięciowymiarowej przestrzeni opisującej osobowość człowieka.
Neurotyczność jest wymiarem mówiącym o stopniu przystosowania emocjonalnego. Oznacza wrażliwość na stres psychologiczny, podatność na przeżywanie negatywnych emocji i przeżywanie frustracji. Osoby z wysokim poziomem neurotyczności są bardziej wrażliwe, częściej reagują emocjonalnie, są bardziej nerwowe i skłonne do przeżywania lęku oraz obniżonego samopoczucia. Niski poziom neurotyczności oznacza odporność na stres i zrównoważenie emocjonalne.
   Ekstrawersja dotyczy sfery kontaktów z ludźmi. Określa sposób funkcjonowania pod kątem częstotliwości odczuwania pozytywnych emocji, skłonności do zabawy i poszukiwania nawiązywania relacji międzyludzkich. Ekstrawertycy są postrzegani jako osoby śmiałe, i towarzyskie. Przeciwnym biegunem tego wymiaru jest Introwersja (niskie natężenie ekstrawersji), oznacza rezerwę w kontaktach społecznych, niską spontaniczność, nieśmiałość i preferencje spędzania czasu w samotności. Uproszczonym obrazowym testem na ekstrawersję może być pytanie o wybór sposobu spędzenia wolnego czasu. Ekstrawertyk wybierze spotkanie towarzyskie, introwertyk zajęcie indywidualne, np. interesującą lekturę.
   Otwartość na doświadczenia jest wymiarem oznaczającym potrzebę poszukiwania nowych doświadczeń życiowych. Osoby o takich cechach będą skłonne do poznawania nowych ludzi, rzeczy i idei. Charakterystyczne będą dla nich szerokie zainteresowania i wyobraźnia; otwartość na nowe poglądy polityczne i tolerancja. Na przeciwnym biegunie wymiaru znajda się osoby o konserwatywnych poglądach, nielubiące zmian, ceniące sobie stałość i niezmienność otoczenia.
   Ugodowość jest kolejnym wymiarem regulującym stosunki międzyludzkie. Oznacza pozytywne nastawienie do otoczenia, zaufanie i wrażliwość na innych. Osoby ugodowe będą więc prostolinijne, szczere i ustępliwe, a w skrajnych przypadkach naiwne. Niska otwartość na doświadczenia oznacza mniejszą wrażliwość na innych, faworyzowanie własnej osoby, a w skrajnym nasileniu kłótliwość i agresywność.
   Sumienność to wymiar opisujący stosunek do obowiązków i motywację. Osoby o dużej sumienności są silnie zmotywowane i rzetelnie wykonują swoją pracę. Zwykle wiążą się z tym wysokie osiągnięcia zawodowe. Przez otoczenie postrzegane są jako skrupulatne i dokładne. Niska sumienność łączy się ze słaba wolą, niską motywacją osiągnięć społecznych i często mniej skrupulatnym kodeksem moralnym.

Marcin Młynarczyk - Doradca zawodowy

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 13.09.2018r.
Stronę odwiedzono 16405663, aktualnie przegląda ją 6 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON