1 procent
zobacz >>>





Sposoby oceny możliwości psychofizycznych osoby niepełnosprawnej.

   Próba dokonania oceny możliwości psychofizycznych kandydata do pracy z reguły wiąże się z rzetelnymi oraz wnikliwymi badaniami. Zadanie takie staje się trudniejsze wówczas, gdy mamy do czynienia z osobą charakteryzującą się istotnie obniżoną sprawnością organizmu.
W takich przypadkach trafna ocena zależy od umiejętności wykorzystania dostępnych badań,
a także konsultacji ze specjalistami. Z kolei, umiejętność powiązania tych danych wpływa na proces udzielania pomocy klientowi w podjęciu decyzji zawodowej, czy to w zakresie podjęcia pracy czy też reorientacji zawodowej.
   W celu podjęcia decyzji dotyczącej zatrudnienia osoby niepełnosprawnej konieczne jest spełnienie co najmniej dwóch podstawowych warunków:

  1. dokonanie prawidłowej oceny jej możliwości psychofizycznych, określenie wydolności i możliwości podjęcia przez nią pracy zawodowej, uwzględniając wykształcenie, predyspozycje fizyczne i psychiczne, aspiracje życiowe i preferencje zawodowe;
  2. dokonanie właściwej oceny i adaptacji przeznaczonego dla niej stanowiska pracy, zgodnie z wymaganiami tej osoby.


   Zatem, podjęcie pracy zawodowej przez osobę niepełnosprawną łączy się zazwyczaj z koniecznością uzyskania wielu informacji zarówno o niej samej, jaki o stanowisku, na którym ma pracować. Na tej podstawie można określić wymagania stanowiska pracy, uwzględniającego specyficzne potrzeby konkretnej osoby.

   Informacje o osobie niepełnosprawnej, niezbędne w procesie poradnictwa zawodowego, można ująć w kilka podstawowych grup:

   Pierwszą z istotnych dla doradzającego jest informacja o przeciwwskazaniach do pracy zawodowej, a więc czynnościach, których zgłaszająca się osoba niepełnosprawna nie może z uwagi na stan zdrowia wykonywać oraz warunkach środowiska, w których nie może pracować. Kolejną, równie ważna kwestią jest określenie możliwości psychofizycznych osoby niepełnosprawnej, a więc wskazań, co osoba niepełnosprawna może i w jakim zakresie robić, wykorzystując zachowane sprawne funkcje. Wydaje się, że taka ocena osoby ubiegającej się o pracę staje się nieodzownym elementem poradnictwa zawodowego i dalszej rehabilitacji zawodowej, eliminując w pewnym stopniu przypadkowość działania oraz stanowić podstawę zapobiegania pogłębiania się istniejących dysfunkcji i nabywania nowych. W celu diagnozy możliwości psychofizycznych osób niepełnosprawnych mogących podjąć pracę zawodową w różnych ośrodkach diagnostycznych przeprowadza się badania z zakresu fizjologii, biomechaniki i psychologii, co może być podstawą do określenia wydolności ogólnej, tolerancji wysiłkowej, sprawności sensorycznych, sprawności motorycznej i predyspozycji psychicznych tych osób, a tym samym możliwości wykonywania określonych czynności zawodowych.
   Biorąc pod uwagę międzynarodową klasyfikację uszkodzeń, niepełnosprawności i ograniczeń w rolach opracowaną przez Światową Organizację Zdrowia w 1980 roku opracowano metodykę badań służących ocenie możliwości psychofizycznych osób, zakwalifikowanych do następujących grup niepełnosprawności:

  1. Niepełnosprawność zachowania;
  2. Niepełnosprawność porozumiewania się;
  3. Niepełnosprawność samoobsługi;
  4. Niepełnosprawności lokomocyjne;
  5. Niepełnosprawność dowolnych ruchów ciała;
  6. Niepełnosprawność zręczności;
  7. Niepełnosprawność sytuacyjna;
  8. Niepełnosprawność umiejętności wybiórczych;
  9. Inne niepełnosprawności.

Drugim warunkiem udzielenia prawidłowej porady zawodowej osobie niepełnosprawnej jest znajomość wymagań poszczególnych zawodów i stanowisk pracy. Można tego dokonać na podstawie analizy pracy na poszczególnych stanowiskach. Taka charakterystyka stanowiska bądź zawodu jest niezbędna do podjęcia decyzji, czy wymagania stawiane przez miejsce pracy odpowiadają aktualnym lub potencjalnym możliwościom osoby niepełnosprawnej. W tym celu należy brać pod uwagę takie zmienne jak:

  1. zadania i czynności robocze;
  2. środowisko pracy;
  3. wymagania psychologiczne;
  4. wymagania fizyczne i zdrowotne;
  5. warunki podjęcia pracy w zawodzie;
  6. możliwości awansu w hierarchii zawodowej;
  7. możliwości podjęcia pracy przez dorosłych;
  8. możliwości zatrudnienia oraz płace;
  9. zawody pokrewne.

   Podsumowując, wspomniane badania mają na celu określenie potencjalnych możliwości i sposobu wykorzystania sprawnych funkcji przez daną osobę. Ponadto, należy także zadbać o to by wykorzystywane metody badań były ujednolicone, co może umożliwić oraz ułatwić porównywanie wyników badań przeprowadzonych w różnych ośrodkach diagnostycznych, a także wpłynąć na ocenę przebiegu rehabilitacji zawodowej i medycznej. Wydaję się, że bardzo ważną sprawą jest także kwestia komunikacji pomiędzy danymi specjalistami, których wspólne doświadczenia mogą przyczynić się do rozwoju poradnictwa zawodowego. Ważną kwestią jest także ocena zachowanych sprawności i możliwości osoby niepełnosprawnej oraz poznanie wymagań stanowiska pracy lub przewidzianego dla niej zawodu. Tak więc po uzyskaniu pełnej, obiektywnej i subiektywnej oceny możliwości psychofizycznych osoby niepełnosprawnej następnym etapem jest znalezienie optymalnego miejsca pracy bądź dostosowanie wybranego stanowiska. Dopasowanie tych dwóch elementów jest konieczne, aby istniejące dysfunkcje nie ulegały pogłębieniu i nie tworzyły się nowe, spowodowane rozbieżnością pomiędzy możliwościami a istniejącymi warunkami w miejscu pracy.

Wojciech Bartyna - Pośrednik pracy

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2018r.
Stronę odwiedzono 16130087, aktualnie przegląda ją 9 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON