1 procent
zobacz >>>





Strefy przestrzeni personalnej w kontaktach zawodowych.

   Każdy człowiek wytycza strefę, którą traktuje jako swoje własne terytorium. Jest to strefa, jaką odgradza się od innych ludzi. W zależności od relacji łączących go z danym człowiekiem, kultury, w której żyje czy też statusu społecznego strefa ta będzie inna. Warto zastanowić się nad konsekwencjami wynikającymi z wytyczania takiej strefy oraz tego jak ludzie reagują, gdy zostanie ona naruszona.
Amerykański antropolog Edward Hall był pionierem badań nad określaniem własnej przestrzeni w kontaktach z innymi ludźmi. W latach 60 stworzył słowo "proksemika", które odnosi się do badania ekspresji niewerbalnej - odległości między ludźmi wchodzącymi ze sobą w interakcje oraz ich ustawienie względem siebie.
Obszary przestrzeni personalnej można podzielić na cztery strefy:

  1. Strefa intymna (15-45 cm). Strefa ta ma dla człowieka najważniejsze znaczenie. Mogą w nią wkroczyć tylko ci, którzy są bardzo blisko związani emocjonalnie z daną osobą (współmałżonkowie, partnerzy, rodzice, rodzeństwo, dzieci, bliscy przyjaciele i krewni). W innych relacjach niż podane np. zawodowych przekroczenie tej strefy wywołuje fizyczne zmiany zachodzące wewnątrz naszego ciała: serce pracuje szybciej, więcej adrenaliny dostarczane jest do krwiobiegu, mięśnie są fizycznie przygotowane na możliwy atak lub ucieczkę. W takich sytuacjach przyjacielski gest położenia komuś dłoni na ramieniu może w tym człowieku wyzwolić negatywne lub nawet wrogie uczucia. Jednak istnieją sytuacje, w których nie da się uniknąć naruszania strefy intymnej: są to zatłoczone autobusy, windy czy nawet niewłaściwe ustawienie stanowisk pracy. Wówczas istnieją niepisane zasady, dzięki którym ludzie rekompensują sobie dyskomfort wynikający z naruszenia ich terytorium. W takich przypadkach otaczający ludzie stają się dla nas bezosobową masą, unikamy kontaktu wzrokowego, nie rozmawiamy z nimi, ustawiamy się w stosunku do nich bokiem lub plecami by jak najbardziej zminimalizować kontakt z nimi.
  2. Strefa osobista (46-120 cm) to odległość, w jakiej pozostajemy z innymi w relacjach zawodowych, koleżeńskich, pełnienia funkcji społecznych. Strefa osobista w dużej mierze zależy od kultury, w jakie się wychowujemy oraz gęstości zaludnienia. Osoby z obszarów miejskich zwykle strefę osobistą mają mniejszą niż osoby pochodzące z obszarów wiejskich, które potrzebują więcej przestrzeni. Strefa osobista jest bardzo zindywidualizowana, czasami można zaobserwować jak osobom o odmiennych strefach trudno wejść w interakcje. Rozmówca próbuje podejść bliżej do partnera interakcji, aby dostosować dystans do własnych potrzeb, ale jednocześnie wkracza w sferę intymną partnera zmuszając go tym samym do cofania się.
  3. Strefa społeczna (120 - 360 cm) Zachowujemy tą odległość wobec obcych ludzi, których nie znamy zbyt dobrze, nowych współpracowników, wysoko postawionego przełożonego. Dlatego nowy pracownik może początkowo odczuwać, że pozostali członkowie zespołu są wobec niego chłodni, ale oni tylko trzymają go w strefie społecznej i starają się go lepiej poznać. Gdy stanie się im lepiej znany wówczas dystans między nimi zmniejsza się i nowy pracownik będzie mógł wejść w ich strefy osobiste a czasem nawet intymne. Czasem dystans jest determinowany przez pozycję społeczną dwóch osób. Na przykład dyrektor firmy może mieć kontakty osobiste lub intymne z podwładnym (wspólne rozgrywanie meczy, wyjścia na imprezy itp.). Jednak w pracy będzie go trzymał w strefie społecznej podtrzymując niepisane zasady dotyczące warstw społecznych.
  4. Strefa publiczna (powyżej 360 cm) Jest to strefa przeznaczona dla wystąpień gdzie partnerami interakcji staje się mówca i publiczność. Mówca w tej sytuacji ma do czynienia z tłumem, zgromadzeniem a nie z pojedynczym człowiekiem czy małą grupką osób. Partnerzy interakcji nie znają się osobiście. Strefa ta jest charakterystyczna dla wystąpień politycznych, sympozjów, konferencji.

Źródło:

E. Hall, "Ukryty wymiar", Warszawa 2001 r.
A. Pease, "Mowa ciała. Jak odczytywać myśli innych ludzi z ich gestów", Wydawnictwo JEDNOŚĆ, Kielce 2004 r.

Justyna Grabek - Kozera - Rejestrator w Agencji Zatrudnienia

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2018r.
Stronę odwiedzono 15914006, aktualnie przegląda ją 8 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON