1 procent
zobacz >>>





Jak skutecznie bronić własnych praw?

   W kontaktach z innymi często jesteśmy narażeni na sytuacje, kiedy ta druga strona - niekiedy nawet my sami - dokonuje próby manipulacji, wymuszenia czegoś, czyni pretensje. Poddanie się takim działaniom bez oporu jest destruktywne dla prawidłowego funkcjonowania osoby. Ponosi ona bowiem ogromne koszty psychiczne, które są wynikiem przeświadczenia, że osoba zgadza się na coś, co jest niezgodne z jej poglądami i myśleniem. Towarzyszy temu napięcie psychiczne, frustracja, odczuwanie negatywnych emocji. Pojawia się pytanie ęjak bronić się przed negatywnym wpływem innych ludzi na nas samych, jak w trudnych sytuacjach bronić swoje granice psychologiczne?ę Odpowiedź na te pytania można znaleźć odwołując się do dziedziny zachowania człowieka określanej asertywnością.
   Asertywnością nazywa się określony sposób bycia i działania człowieka, który ma chronić osobę przed negatywnym traktowaniem przez innych. Wiąże się to z braniem odpowiedzialności za własne decyzje i wybory, z zachowaniem poczucia własnej godności i szacunku dla siebie samego; z wyrażaniem swoich preferencji, wartości, uczuć i myśli bez odczuwania wewnętrznego dyskomfortu i poczucia winy. Brak zachowań asertywnych wiąże się nierozerwalnie z odczuwaniem następujących stanów: poczucia niezadowolenia, niespełnienia, niższej wartości, obniżonej samooceny, nawet agresji wobec rozmówcy, co może stanowić istotną barierę w porozumiewaniu się między ludźmi.
   Zachowania asertywne stanowią formę obrony własnych potrzeb i oczekiwań przed innymi; wyznaczają również określoną postawę wobec innych, której celem jest wzgląd na prawa innych osób, nie działanie na szkodę innych i nie pozwalanie na ich wykorzystywanie. Osoba asertywna szanuje zatem nie tylko własne prawa, ale i prawa innych osób do bezpośredniego wyrażania własnych emocji, opinii, dąży do zachowania dobrych stosunków z innymi; wyznaje zasadę równości wszystkich ludzi oraz prawo obrony swojego terytorium psychologicznego. Przekaz treści asertywnych wzmacniają następujące niewerbalne sygnały:


   Mówiąc o zachowaniach asertywnych należy wskazać dwie skrajne do tej postawy zachowania: uległość i agresję. Obie wymienione postawy opierają się na zachowaniach instynktowych, które człowiek zwykle przejawia w sytuacjach niebezpieczeństwa. Ich celem jest szybkie podjęcie jakiegoś działania w obliczu zagrożenia. Z postawą uległości mamy do czynienia wówczas, gdy człowiek rezygnuje z własnych praw, ważniejsze wydaje mu się zdanie innych. Przyczyną takiego stanu jest lęk przed odrzuceniem ze strony innych, strach przed konfrontacją, chęć przypodobania się innym. Do niewerbalnych sygnałów towarzyszących uległym zachowaniom należą m.in. proszący głos, opuszczony wzrok, unikanie kontaktu wzrokowego, pochylona sylwetka ciała. Komunikaty formułowane z pozycji postawy uległej to np.: "tak mi przykro...", " przepraszam, ale...". Innym przeciwieństwem postawy asertywności jest agresywność. Celem tego typu zachowań jest nierespektowanie praw innych osób, kierowanie się przekonaniem, że własne potrzeby i opinie są ważniejsze od opinii innych osób. Zachowaniom agresywnym towarzyszy najczęściej wybuchowość, arogancja, konfliktowość, napastliwość, brak taktu i subtelności w kontaktach międzyludzkich oraz komunikaty typu: "uważaj, żebym...", "powinieneś...", "jeśli nie, to...". Wśród komunikatów niewerbalnych można wskazać: mówienie podniesionym tonem, wskazywanie palcem, założone ręce.
   Obie w/w postawy: uległość i agresja zaburzają równowagę między partnerami komunikacji, prowadzą do kumulowania się negatywnych emocji, zniekształceń w postrzeganiu innych osób, a przede wszystkim powodują spadek efektywności kontaktów międzyludzkich. Dlatego tak ważna jest - w kontaktach interpersonalnych z innymi ludźmi - dbałość o własne prawa przy jednoczesnym poszanowaniu praw i poglądów innych osób.    Asertywności można się nauczyć, przez odpowiedni trening w uczciwym i stosownym wyrażaniu swoich uczuć, myśli. Umiejętność ta jest przydatna we wszystkich dziedzinach życia ludzkiego: w codziennym prawidłowym obcowaniu w grupie, rodzinie, w procesie poszukiwania pracy oraz w podtrzymywaniu dobrych relacji ze swoim przełożonym.

Monika Kieżun - Psycholog 10.08.2006r.

Laboratorium ECDL


Polskie Towarzystwo Informatyczne

Agencja Zatrudnienia Fundacji Fuga Mundi

Nasza działalność została nagrodzona DYPLOMAMI

Dobre Praktyki
EFS 2008

Dobre Praktyki
PFRON 2006

Polityka prywatności | Mapa serwisu

© 2008 Fundacja Fuga Mundi, wszelkie prawa zastrzeżone

Data ostatniej modyfikacji: 13.09.2018r.
Stronę odwiedzono 16405643, aktualnie przegląda ją 5 osób.
FFM Projekt współfinansowany ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
PFRON